BLOG Creatieve Vakanties Pottenbakken in Frankrijk

Maart 2026

Een vriendin die alles weet.

Maar die vriendin blijkt nog veel meer te weten.

We zijn er nog niet; het blijkt dat onze vriendin in een maand tijd duizend keer meer boeken kan lezen en onthouden dan wij in een eeuwigheid zouden doen. Ze kan je bijvoorbeeld ook helpen met bepaalde psychologische problemen en zal ons waarschijnlijk binnenkort ook helpen met de grote problemen waar we voor staan, zoals klimaat, voedsel, vervuiling en energie. Ik raakte zo gefascineerd en enthousiast dat ik de afgelopen maanden een manifest voor hoop op de toekomst heb geschreven. Zij wordt er ook in genoemd. Dit manifest is in drie talen beschikbaar op een aparte website. Zie: https://future.free.site.pro/

Pottenbakken in Frankrijk met de Japanse slag

Afgelopen herfst zijn we met een groep van veertien belangstellenden van de Kleischool naar Japan afgereisd om traditionele pottenbakkers te bezoeken.

Pottenbakkers uit o.a. Tokoname, Bizen en Tamba toonden ons hun klei, hun draaitechnieken en hun ovens. We mochten zelf de klei proberen op de schijf en glazuren aanbrengen voor een Raku stook, een techniek uit 1580 uit Kyoto (oude hoofdstad van Japan).

We bezochten de oudste Anagama ovens van meer dan duizend jaar oud. Simpelweg een stijgende tunnel gegraven in een helling en daarna gewoon maar de hele helling gebakken. Zo ontstond een zeer goed geïsoleerde oven met een goede trek, waardoor extreme temperaturen van 1300 graden gerealiseerd konden worden.
Bij deze temperaturen smolt de dwarrelende houtas tegen het plafond waar het neerdruppelde op de eronder staande potten. De eerste glazuren waren geboren.

Rond de 17^e eeuw verschenen de met stenen opgebouwde Noborigama klimovens. Soms wel tot 48 meter lange ovens met meerdere kamers. Een stook kan wel twee weken duren en vergt in een dergelijke oven 20 kuub hout.

Het bijzondere van Japan is dat al deze hele oude technieken en ovens nog steeds gebruikt worden en heel hoog in aanzien staan.

Ook voor jonge Japanse meester-pottenbakkers zijn ze nog steeds een bron van inspiratie.

Op onze reis hebben we ruim twintig pottenbakkers gesproken.

We werden uitgenodigd op barbecue-avonden in Tokoname en Tamba, waar twee culturen van pottenbakkers elkaar vol interesse ontmoetten en de hele avond met elkaar praatten, met behulp van onze gidsen en slimme apps op telefoontjes.

Het was een onvergetelijke culturele ontmoeting.

Het was een grote eer dat ik op zijn verzoek zelfs de gelegenheid had de tafel te delen met Shimizu Genji Hokuso, een door de Japans Keizer onderscheiden pottenbakker.

Wegens overweldigend succes zal DimSum de reis ook dit jaar weer aanbieden. Ditmaal zal het onder de bezielende leiding van Inger Smid staan, die overigens ook enkele weken de workshops van de Kleischool in Vannecourt gaat verzorgen.

Heb je belangstelling, twijfel niet te lang: afgelopen jaar was de reis binnen tien dagen volgeboekt.
Zie: Japanreis

Voor degenen die wat minder ver willen reizen: in Vannecourt (Noord- Frankrijk) organiseren we ook weer onder andere fantastische Raku-weken.

Dan kan je kiezen uit de bekende craquelé-glazuren al dan niet met een kleurende engobe eronder, reductie-glazuren (met metaal-glanseffecten), naked-Raku of werkstukken met ingebrand paardenhaar.

Tip uit Japan

Begin je dag met een goede herinnering

SPECIAL 2025! Op bezoek in keramiekdorpen in Japan met een 1000 jaar oude traditie!

Van 25-10-2025 t/m 8-11-2025

(Foto hieronder originele Noborigama oven Japan)

Bezoek samen met andere (hobby) keramisten en Bo Filarski drie oude keramiekdorpen met een 1000 jaar oude traditie en ontmoet Japanse pottenbakkers met wie je samen de handen in de klei gaat steken. Je kijkt niet alleen naar de Japanse meesters en hun werk maar gaat zelf ook aan de slag. De nadruk tijdens de reis ligt op anagama- en noborigama-houtstook met een snufje raku.

Tokoname, Bizen en Tamba Sasayama zijn drie van de 'Six Ancient Kilns' van Japan en deze plaatsen worden dan ook in deze twee weken bezocht. Elk dorp heeft een eigen rijke keramiekhistorie en herbergt een aantal families die al generaties lang pottenbakker zijn. In deze drie dorpen bevinden zich tientallen pottenbakkerswerkplaatsen, vaak met galerie, die dagelijks zijn geopend. Bij veel werkplaatsen kun je gewoon even binnenwippen om te kijken wie er aan het werk is. Uiteraard hebben we afspraken staan met verschillende kunstenaars om te praten over hun werk en samen met ze aan de slag te gaan.

Elk dorp heeft eigen ovens van verschillende aard en herkomst. Onze focus ligt op de klimmende noborigama houtoven die meer dan 30 meter lang kan zijn. Deze ovens worden maar een of twee keer per jaar gestookt met werk van de eigenaar. De duur van de stook varieert tussen de vijf en dertien dagen. Door de grote inhoud van de ovens wacht de pottenbakker totdat hij genoeg werk heeft om af te stoken. Je kunt je voorstellen hoe spannend zo'n stook elke keer weer is. Het (as)glazuur dat terugslaat op de scherf is altijd weer een verrassing, hoewel het voor de pottenbakker een enigszins gecontroleerde verrassing is. De mineralen en metalen in de glazuren zijn uiteraard het geheim van de pottenbakkerskeuken, maar wie weet krijgen we een tipje van de sluier gelicht ;-)

Voor ons zou het geweldig zijn als wij een moment in de stook van een pottenbakkersfamilie kunnen gaan meemaken. Gaat ons dat ook lukken? We gaan in ieder geval onze uiterste best doen.

Om de betekenis van de culturele waardering van het Japanse keramiek echt te voelen, zal er ter afsluiting van deze reis een authentieke theeceremonie plaatsvinden met gebruik van hoogwaardig keramiek, speciaal vervaardigd voor dit eeuwenoude ritueel. Japanse traditioneel keramiek geboren uit oeroude technieken, gewaardeerd vanuit een Japans oog op esthetiek, zal van nu af aan nooit meer hetzelfde voor je zijn.

Namens Christel van Bree (eigenaar Dimsum Reizen) en keramiste Bo Filarski - die ook mee gaat op deze reis - wensen we je een geweldige tijd toe.

Ben je geïnteresseerd, wil je boeken, wil je meer weten, en voor alle vragen over deze ga dan naar:
https://www.dim-sum.nl/japan/rondreizen/japan-keramiekreis

Om een indruk te krijgen van dit schitterende oud cultureel erfgoed zie: https://en.sixancientkilns.jp/  (naar benden scrollen om de diverse kilns te zien en door te klikken naar de diverse presentaties.)

Zelf reduceren met Raku!

Ruik jij het ook?

Kristalglazuur van Bo in het Museum van Sarreguemines

EXPO SPOT ook in 2024

Klei en hout draaien

Eerste seizoen in Pied du Ciel

Verslag van Rianne:

Gelukkig brandde de bibliotheek af !

Nieuwe oven = Nieuwe ovenatmosfeer

De eerste pot ooit

Bo met schaal met kersen

Kersen uit de tuin en home made maaltijden

De eerste weken na de lock-down zitten er alweer op. De eerste gasten hebben volop kunnen genieten. Prachtig weer, ontspannen sfeer en als in een luilekkerland kon eenieder volop kersen plukken. Alle bomen in onze gaard hangen vol en vol fruit. 

En elke avond wordt er weer een zalige maaltijd geserveerd door Annetje en Ruby. Met een beetje mooi weer ook lekker in de tuin.


Kom draaien en lekker proeven. Je bent van harte welkom.

Annetje en Ruby

De Kleischool in Nancy

 

Op 18 januari vierde de Kleischool haar 15-jarig bestaan op het Place Stanislas in Nancy. Genodigden uit alle windstreken, 8 nationaliteiten, vierden met ons dit heugelijke feit. In de afgelopen tien jaar dat we in Frankrijk zitten, hebben meer dan 1700 mensen een vakantie geboekt om bij ons een cursus pottenbakken te komen volgen in Vannecourt.
jarig bestaan op het Place Stanislas in Nancy. Genodigden uit alle windstreken, 8 nationaliteiten, vierden met ons dit heugelijke feit. In de afgelopen tien jaar dat we in Frankrijk zitten, hebben meer dan 1700 mensen een vakantie geboekt om bij ons een cursus pottenbakken te komen volgen in Vannecourt.

Ruim 15 jaar geleden richtte Bo in Maarssen De Kleischool op. De start was met één nieuwe en twee occasion draaischijven. Ik was langs de Kamer van Koophandel geweest en had vier pakken klei ingekocht. Na een regeladvertentie in het plaatselijk krantje vond de aftrap plaats op een donderdagavond. Nog eerst even snel de fietsen uit het atelier gehaald en daar verschenen dan de eerste twee cursisten. Het waren twee dames die tuinkabouters wilden komen maken. Ik was enigszins teleurgesteld en vroeg me af of er eigenlijk wel belangstelling was voor pottenbakken... Inmiddels 15 jaar later - en nu al weer tien jaar in Frankrijk - kijken Annetje en ik met enig ongeloof naar de resultaten van afgelopen seizoen. Meer dan 200 gasten bezochten dit jaar ons centrum in Vannecourt, waar inmiddels 16 draaischijven staan en waar er jaarlijks vier ton klei doorheen gaat. 1200 Overnachtingen en 3600 maaltijden werden in goede banen geleid door Annetje, mede dankzij Cindy (onze witte tornado) en onze hulpen Camille en Kim (werkstudentes van de kunstacademie in Metz). Er was een fantastische dynamiek, er waren aardige mensen met interessante verhalen: wat hebben we genoten! Dank voor alle lieve en hartelijke reacties in ons gastenboek. Met plezier kijken we nu al uit naar het seizoen 2020!

We hopen dat we ons keramiekcentrum nog vele jaren voort kunnen zetten en dat we nog heel veel gasten een bijzondere keramiekvakantie kunnen aanbieden, samen met ons team, bestaande uit Camille, Kim, en Cindy.

We danken iedereen voor de aanwezigheid, de lieve cadeaus, kaarten, speaches en liederen.

Bo en Annetje

Kleuren met Vuur; Speciale demonstratie door Bo Filarski

Voor film Klik in kader

Voor de technisch gedetaileerde beschrijving zie de youtube versie: https://youtu.be/vcMuZH3NnRA

 

De draak is groter geworden

Onze grommende draak, de Japanse houtoven, is beduidend groter geworden. Zie hier het fotoverslag van de opbouw en de eerste stook.

Basis van de houtoven 300 liter Opbouw van de boog op de basis De boog 200 liter

Zijwanden Vullen van de oven 6 lagen hoog Sluiten van de oven voor de stook Rijst, zout, sake voor de ovengodinnen De ovengodinnen

De oven gaat aan Om de beurt waken bij het vuur De hele nacht door tot de volgende dag En wat kwam er zoal uit? Sang de boeuf Shino glazuur Zonder glazuur, ontstaan door vuur en as

Wandelen tussen 175 miljoen jaar oude fossielen

 

 

Behalve een week leuk pottenbakken en genieten van de zalige maaltijden wil je soms ook even een namiddag een wandeling maken. Op 15 minuten afstand van ons centrum bevindt zich een bijzonder natuurreservaten van Frankrijk: la Côte de Delme. Hier kan je zalig wandelen door een beschermd natuurgebied waar o.a. een vijftiental soorten wilde orchideeën groeien en waar je zelfs nog 175 miljoen jaar oude fossielen kan zien liggen. De kalkrijke bodem zorgt voor een mediterrane vegetatie met o.a. thijm en oregano. De wilde klauwier en de bidsprinkhaan maken zich uit de voeten als de kudde schapen voorbijkomt. Kom tot jezelf in onze wereld van vuur, klei, eenvoud en ongerepte natuur.

 

Probeer dat nog maar eens te redden...

Je hebt net een prachtig werkstuk gemaakt en dan gebeurt het. Een onhandige beweging bijvoorbeeld, bij het laden van de oven. Tik je net met dat oor tegen iets anders aan: krak. Daar ligt je werkstuk dat je zo zorgvuldig gemaakt hebt, in twee delen. Niets meer aan te doen als de klei helemaal droog en hard is, is de gangbare theorie, maar...

Afgelopen jaar kwam Mirjam met een cadeau in ons centrum. Een grote pot met poeder. "Moet je eens proberen, om onderdelen aan elkaar te lijmen. Werkt super, veel beter dan water met azijn." Ik probeerde het en ik ontdekte dat een eetlepel aangelengd in een jampot met water een oplossing gaf die inderdaad wonderwel leerharde onderdelen aan elkaar plakt. Oren, tuiten, knopjes en andere decoraties leken zich wel vast te zuigen aan het object waarop ze geplakt werden. Op het eind van het seizoen brak ik een oor van één van mijn karaffen, tijdens het laden van de oven. Het werkstuk was helemaal droog. Jammer, als het niet meer leerhard is, is er niets meer aan te doen, dacht ik. Ik wilde net het werkstuk in een emmer gooien toen ik me bedacht. Laat ik ook eens proberen kurk-droge klei te plakken met dit wondermiddel. Beide kanten van het oor en de aanhechtingspunten op de karaf voorzichtig met een penseel met het goedje natgemaakt. Even laten intrekken, nog een keer aangetipt en tegen elkaar gezet, bijna tegen beter weten in. Tja je vermoedt het natuurlijk al: na het bakken zat het oor stevig aan de karaf vast! Het goedje heet bitterzout (magnesium-sulfaat), bij de drogist te verkrijgen. Wil je ook eens oren en tuiten komen plakken? In Vannecourt ben je van harte welkom (zie beschikbare data)

Houtoven van glazen flessen

 
Velen die bij ons een workshop volgden, hebben gedurende de week ook een bezoek gebracht aan de faillence fabriek in Sarreguemines. Afgelopen week vierde dit museum haar 20-jarig bestaan. Vele pottenbakkers en keramisten waren uitgenodigd om hun vaardigheden te laten zien. Ook wij waren van de partij. Bo heeft voor de ruim tweeduizend bezoekers demonstraties gegeven op de draaischijf. Jong en oud mocht op deze bijzondere dag gratis proberen een werkstuk te draaien. Er waren ook pottenbakkers die een oven opbouwden uit lege wijnflessen en 's avonds was er een vuurspektakel.

 



De oude schoorsteen van de stoommachine van weleer vormde een schitterend decor, dat verlicht werd door de vlammen. Kom volgend jaar ook een week bij ons een workshop volgen en breng een bezoek aan dit fantastische keramiek-museum. We hebben ruim twintig weken pottenbakworkshops met verschillende thema's.

De Mirabellenboompot

Meer dan duizend keer is ons gratis e-book gedownload. Op de omslag prijkt een Mirabellenboom waar Ruby uit springt. Dit voorjaar hebben we helaas deze oude Mirabellenboom moeten omzagen. Houtbewerker Alain Monchot heeft in de Wabi Sabi traditie een schitterende pot gedraaid van het doorleefde pruimenhout.

Gelukkig hebben we vele jaren geleden al jonge mirabellenbomen geplant. Ook dit seizoen kun je dus gewoon weer lekker mirabellen komen proeven in onze tuin. Deze nazomer zijn er nog een paar plaatsen beschikbaar. Zie Data

Op zoek naar Wabi Sabi

Ze kwamen uit een artificiële wereld, het kleine, schatrijke golfstaatje Qatar; twee studentes die wilden leren pottenbakken. Duizenden kilometers hadden ze afgelegd om uiteindelijk voor het eerst in hun leven door een weiland te lopen, brandnetels uitgelegd te krijgen en zelfs vol verbazing een kwartier lang een slak gade te slaan. Wat wilden deze jonge vrouwen, die in dit futuristische staatje leven, bij ons komen leren? Pottenbakken, dat was duidelijk, maar wilden ze uiteindelijk iets strak moderns of juist iets zeer klassiek met gouden randjes gaan maken? De Japanse uitdrukking Wabi Sabi verheldert wat ik kon bieden en wat zij zochten.

Qatar Wabi Sabi Raku - Bo Filarski

Wabi Sabi; de Japanse term voor de schoonheid van de inperfectie. De studentes genoten een week lang met volle teugen van de eenvoud in ons kleine dorp. Met kennis en kunde en hun eerste Raku werkstukken keerden ze uiteindelijk terug. Met pijn in het hart namen ze afscheid van de rust in onze Saulnois-streek, en via een vijf-sterrenhotel in Parijs vlogen ze terug naar hun stad in de woestijn.

Wil je ook de wereld van onvolmaaktheid, Wabi Sabi, ontdekken en ervaren?

Klik voor de nog beschikbare Data.

 

Voorjaar

Velden geel gekleurd van boterbloemen, paardenbloemen en koolzaad. De koeien mogen weer in de wei. Alles bloeit en geurt dat het een lieve lust is.

Kom ook de voorjaarsbloemen ruiken in onze schitterende Saulnois streek.

Draai 's morgens een prachtig werkstuk en ga 's middags wandelen

door de stille heuvels en velden rondom ons dorp.   

Pottenbakken voor fijnproevers

De ovenschalen die Annetje op tafel zet, komen uit een keukenoven van 220°. De schalen hebben in de pottenbakkerij ooit een veel hogere temperatuur moeten doorstaan. Maar - vreemd genoeg - lange niet zo hoog als je zou verwachten.

Veel mensen denken dat ovenschalen flink hoog gestookt moeten als ze gebakken en geglazuurd worden, maar niets is minder waar! Zou je zo'n schaal op 1250° bakken, dan zou hij meteen de eerste keer dat hij met bv een quiche erin uit de keuken-oven gehaald wordt al knappen, door het grote verschil in temperatuur binnen in de oven (220°) en daarbuiten (25°). Het verglaasde keramiek kan die temperatuurshock niet aan; er zit geen rek meer in het materiaal.

De gebroeders Not in Castelnaudary bakken al generaties lang schitterende ovenschalen volgens aloude traditie. Wij hebben in 2012 een uitgebreide rondleiding gehad door hun pottenbakkerij, waar het lijkt alsof de tijd heeft stilgestaan.
Gelukkig blijft een ovenschaal die op slechts 1050° gebakken is gewoon heel als de keukenwekker rinkelt: vul hem dus gerust met een zalige tartiflette (aardappels en uien, eventueel spekkies en dan een reblochonkaas met witte wijn er overheen gesmolten); een lasagne; een vegetarisch schoteltje met spinazie en geitenkaas overgoten met gekarameliseerde uien; of met als nagerecht een clafoutis van mirabellen uit eigen gaard...

Heb je liever dat ik de ovenschalen voor je vul? Kom dan pottenbakken en fijnproeven in onze pottenbakkerij in het kleine dorpje Vannecourt.

Je bent van harte welkom,
Annetje en Bo

 

Pottenbakken en de kleur van vuur

Voor pottenbakkers is vuur onontbeerlijk. Rond de 850 graden voor een Afrikaanse stook, tot ruim 950 voor een Raku en tegen de 1300 graden voor een Anagama.
Duizenden jaren geleden hadden pottenbakkers geen moderne meetinstrumenten, maar moesten zich behelpen met de kleur van het vuur. Van diep rood naar oranje, geel tot een bijna witachtige gloed gaf een indicatie van de hitte in het vuur. Zie enkele van onze mooiste "kleur van vuur" foto's van het afgelopen jaar.

Ontdek ook de wereld van Klei en Vuur in onze pottenbakkerij in Noord Frankrijk. Zie alle fantastische workshops die we aanbieden op: Data

Je bent van harte welkom

 

De Favoriet aan ons ontbijt

Een ieder die in Vannecourt was, weet dat de ochtend bij ons begint met een zalig ontbijt met vers brood, vroeg gebracht door Roger, onze bakker. Een tafel vol fruit, muesli, yoghurt, vele soorten kaas, harde gedroogde worstjes en natuurlijk de vele door Annetje zelfgemaakte jammetjes van kersen, mirabellen, perziken, quetschen en kweeperen. Maar, één van de grote favorieten is de honing van Monsieur Quari uit Burlioncourt, waar onze walnoten door vermalen zijn. Ook volgend jaar zal die weer op tafel staan!
De zon schijnt, de wind is niet echt koud, de bladeren verkleuren mooi naar aardetinten. Het zwembad is leeg, de tuin is rustig - zo zonder cursisten, maar er is nog werk aan de winkel:

De mand die ik steeds meeneem de tuin in bevat de laatste mirabellen, quetschen, blauwe en witte druiven; maar ook alweer de eerste kweeperen en appels. Verder zijn alle andere manden, kratten en zelfs de tafels in gebruik voor het drogen van de walnotenoogst.

Deze overvloedige oogst is geheel onverwacht; we vreesden het ergste toen het in de lente tijdens de bloesemperiode begon te vriezen…

Ook zin om lekkere zelfgemaakte confitures van vruchten uit eigen tuin te proeven en appelsap te drinken van onze eigen appels (vermengd met een paar kilo kweeperen)? En niet te vergeten: die walnotenhoning?

Je bent van harte welkom

 

Les extrêmes se touchent

Tja, ook bij het pottenbakken komt het voor... In een glazuur in het bijzonder kunnen twee botsende en totaal verschillende uitersten tot schitterende resultaten leiden.

Een glanzend en druipend kristalglazuur raakt een mat, stroef glazuur. Op het raakvlak ontstaat een chemie met verrassende resultaten. 

Wil je ook de magie van glazuren ontdekken? Er zijn nog plaatsen beschikbaar.

We heten je van harte welkom

 

De grommende draak en de nachtegaal

Het is zover. Na meer dan 900 stenen staat-ie er! Afgelopen nacht ging-ie tekeer als een grommende draak. Annetje had 's ochtends nog, volgens oud Aziatische traditie, aan de ovengodin gevraagd om ons met de eerste stook welgezind te zijn.

Jean-Luc bleef liever in de moderne tijd en noteerde nauwkeurig alle facetten van het proces op de computer in een digitaal overzicht.

Onze vorige oven is na zeven jaar trouwe dienst deels weggevreten door het vuur. Tijd dus voor een nieuwe Anagama .  

De westerse mens is niet gewend aan werk uit primitieve houtovens. De werkstukken zijn niet strak, niet glad en zonder synthetische kleurstoffen. Het keramiek wordt tot lavatemperaturen verhit, vervormd en gebrandmerkt door het vuur en de assen in de oven. Om daarna tot steenharde objecten te verstollen: steengoed!

Wil je ook kennis komen maken met de draak en de nachtegaal?
Zie voor de Anagamaweken op Data

Je bent van harte welkom

 

Doe mij maar 500 liter

Pascual Cózar draait er zijn hand niet voor om.

Spanje is rijk aan keramiek en keramiektradities:
5000 jaar oude mokken;
aardewerk van Visigoten;
kruiken van Romeinen;
Moorse tegels;
Majolica (oorspronkelijk uit Mallorca) met veel kobalt (overgewaaid naar Delft in de Lage Landen.)

In Cordoba, de warmste stad in Spanje, maakt Leonardos nog steeds dit prachtige traditionele blauw-witte aardewerk.

Elk jaar bezoeken wij pottenbakkers in Europa. Nooit raken we uitgekeken op de veelzijdigheid van het ambacht. Ontdek ook deze wereld van Klei en Vuur. Kies één van de boeiende thema's die wij aanbieden in Noord Frankrijk en kom een week naar ons keramiekcentrum in Vannecourt.

We heten je van harte welkom.

 

Een halszaak

Deze week werd Bo op de vingers gekeken.

Na het succes van de vorige DVD - Basiscursus Draaien - hebben we besloten om een tweede instructiefilm voor pottenbakkers te maken.

Ditmaal wordt het een DVD over pottenbakken voor eenieder die de basis beheerst.

De techniek van het draaien van een rechte en een bolle halsfles wordt tot in detail uitgelegd.

Ook ditmaal zijn er vele uren film opgenomen vanuit meerdere cameraposities, zodat je ook nu weer stap voor stap kan zien hoe je deze lastige vormen maakt.

De komende weken zal al het beeld- en geluidsmateriaal in de studio van De Filmmaatschappij gemonteerd gaan worden.

We houden je op de hoogte!

 

De trucs van asfalt

Op een zeer hete zomerdag naderen we een stoplicht en onze auto maakt een trillende resonantie. Het asfalt is door het vele remmen van het verkeer in de hitte gaan ribbellen.
We kunnen dit effect ook toepassen op de klei.
Neem een stalen verend voorwerp en houd dat tegen de zachte of leerharde klei aan, terwijl de pot draait op de draaischijf. Zo ontstaat er een fascinerend ribbelpatroon op je werstuk.

Marco in week 27 heeft deze Raku pot toen de klei nog zacht was, daadwerkelijk over het asfalt aan de rand van onze straat in Vannecourt gerold.

Wil je ook eens wat over het asfalt laten rollen? Boek voor een leuke Raku vakantie in Vannecourt.

Pot van Marco

 

"De medicijnkist van het volk”

Het is weer juni: papavers en korenbloemen staan volop in bloei in de velden.
Ook de vlier bloeit! De schitterende witte schermbloemen die wel kant lijken, hangen overvloedig aan de struiken langs de wegen. Wat een lust voor het oog. Maar de vlier is ook een lust voor de tong.

In de middeleeuwen werd de vlier al “de medicijnkist van het volk” genoemd, omdat met de bloesem en de bessen veel kwalen verholpen konden worden. Van vlierbloesem kan je beignets, limonade, gelei of thee maken.
We probeerden de thee direct in de nieuwste Filarski theepot met kristalglazuur.

Hier een makkelijk recept voor een koel glaasje vlierbloesem-limonade:
- pluk een mand vol mooie rijpe vlier schermen
- schud eventuele beestjes uit de bloemen (niet wassen, dan spoel je de honing weg)
- leg de bloemen in een grote glazen pot, samen met wat citroen en een paar kruidnagels
- voeg warm water toe
- laat de pot 3 dagen in de zon op de vensterbank staan
- giet het vocht door een doek en kook het in met suiker
- bottel in brandschone glazen flessen (of na afkoelen het sap in plastic flessen gieten en in de vriezer bewaren)

Naar gelang de gewenste zoetheid bij het serveren nog wat suiker of honing toevoegen of het sap juist wat aanlengen met water. Proost!

Kom proeven en genieten.

We heten je van harte welkom

 

Keramiekcentrum in Vannecourt en Paleis het Loo

Wat is de overeenstemming tussen ons keramiekcentrum in Vannecourt en Paleis het Loo? Wel, het zit hem in de leverancier van de bloempotten. In onze tuin en in het park van paleis het Loo staan Terrecotte potten uit Impruneta Italië.

Reis door Europa en je ontdekt eeuwenoude bedrijven, waar nog steeds met hart en ziel prachtige ambachtelijke producten gemaakt worden. Zo belandden wij in Impruneta. Een stadje in Italië onder Florence waar al sinds de vroege middeleeuwen het traditionele Italiaans Terrecotte gemaakt wordt.
Wij waren op bezoek bij de familie Mariani in hun traditionele Terrecotte bedrijf. De stenen, dakpannen, beelden, en gigantische tuinpotten worden er nog steeds met de hand gemaakt en gebakken in traditionele houtovens. De potten in Impruneta worden er al sinds de vroege middeleeuwen gemaakt en zijn later wereldwijd gekopieerd, om met ladingen vol een beetje kitscherig in een hoek van een tuincentrum te belanden.
Maar de originele MITAL potten uit Impruneta vind je niet om de hoek. Deze originele Terrecotte potten zijn toch even anders. Ze zijn winterhard, kunnen dus altijd buiten blijven staan en worden, als een goede wijn, door de jaren heen alleen maar mooier en interessanter door het weer en de mossen die er in gaan zitten. Eigenlijk is een pot uit Impruneta nooit af.

Wat ons al meteen opviel dat bepaalde basishandelingen van het opbouwen gelijk zijn aan de traditionele handelingen van de pottenbaksters uit Farago Mali. Ongetwijfeld zijn deze technieken al heel vroeg in de historie vanuit Afrika naar Europa over gewaaid en worden de technieken nog steeds in Impruneta toegepast.

Een genot om naar de vaardigheid van de ambachtslui in Impruneta te kijken en uiteindelijk de adembenemende oven te zien branden.

Ontdek de veelzijdige wereld van Klei en Vuur. Kies één van de boeiende themas die wij aanbieden en kom een week naar ons keramiekcentrum in Vannecourt.

We heten je van harte welkom

 

Ik lach m’n tanden bloot…

Hebt jij dat ook, dat je soms met je mond vol tanden staat?
Nou ja, vol; er ontbreekt 1 halve kies in mijn geval. Afgebroken, niet meer te redden. Dus begon de tandarts over een kroon en over de tandtechnicus die zo’n wonderbaarlijke dingen kon bereiken met keramiek. En je raadt het al, aangezien ik haar op m’n tanden heb, kon het niet laten om te vragen of ik die tandtechnicus niet eens aan de tand mocht voelen… Monsieur Roux ontving ons allerhartelijkst en liet ons met gepaste trots alle apparaten en gereedschappen zien, en de ovens (klein, in vergelijking met onze keramiekovens!). Hij heeft ons helemaal uitgelegd hoe hij op een ondergrondje van chroom en kobalt een tand opbouwt met silicium en veldspaat, met een penseeltje; druppeltje voor druppeltje, laagje voor laagje. De kleur van het mengsel wordt bepaald aan de hand van proeftandjes (zie foto): in mijn geval A3 en B3, plus een beetje oranje, een beetje blauw... Als de tand klaar is (10% groter dan hij moet worden – keramiek krimpt flink!), gaat hij het oventje in, dat in 30 minuten van 0 naar 900 graden opstookt. Na deze eerste stook komt – na passen bij de tandarts – het bijwerken en eventueel een tweede stook. Als alles goed is kan de tand daarna door de tandarts vastgelijmd worden en hopelijk zal hij de tand des tijds doorstaan.
Kom van de zomer kijken hoe ik mijn tanden bloot lach, één kies is van keramiek en van de hand van M Roux!

We heten je van harte welkom.

Potten met gebrek aan zuurstof

Afgelopen maand bezochten wij Italië en leerden dat de Etrusken reeds in het jaar 700 voor Christus bewust het principe van een tekort aan zuurstof (reductie) in een keramiekoven gebruikten.

In Italië is het culturele assortiment ongelooflijk. De Romeinen hebben hun stempel op Europa gezet. Maar ook in de eeuwen die volgden, bleef de invloed van de Italiaanse kunst toonaangevend.
De culturele beschaving van de Etrusken, vóór de Romeinen, in Toscane en Umbrië is wat minder bekend. Dit volk legde een artistieke basis die tot op heden zelfs moderne kunstenaars inspireert.

De Etrusken kenden de draaischijf en waren bekwame pottenbakkers die flinterdun keramiek maakten, wat door heel Europa geëxporteerd werd. We lichten hier één facet uit: de zwart glanzende kannen van hun Bucchero aardwerk, die zich kenmerken door hun elegante vormgeving. De Etrusken gebruikten geen glazuur (dun glasachtig en decoratief laagje) op hun keramiek; ze kenden wel het principe van reductie (kleur laten veranderen door een gebrek aan zuurstof in de oven). Ze gebruikten een reductieproces met megatiet om de kleur van de rode klei zwart te maken. Het werk werd gepolijst om het een glans te geven.

Zie op de afbeeldingen werk uit de musea in Volterra en Colle di Val d' Elsa. Kijk eens naar de bijzonder vorm van de bovenkant van de hals en het lipje bovenaan de handvatten.

Het principe van reductie is ook veelvuldig in Aziatische landen toegepast en uitgewerkt met diverse andere grondstoffen, leidend tot andere effecten en kleuren.

Als het je interesseert, kan Bo je er van alles over vertellen tijdens een van de workshopweken in onze pottenbakkerij in Vannecourt,

Je bent van harte welkom

 

Acht uur werken aan één pot

Vorige week is Bo ruim acht uur bezig geweest met één pot. We hadden namelijk een filmploeg van De Filmmaatschappij over de vloer. Tja en dan duurt het draaien van zo’n potje uren en uren.
Shots die over moesten omdat er net een tractor voorbij reed of omdat er net een vlieg zoemend langs de microfoon ging. 

Er is een week lang gewerkt aan een instructiefilm potten draaien. Tijdens de opnames zijn in alle hoeken camera’s opgesteld zodat je elke greep en elke vinger tot in detail kan zien en volgen. De eerste shots zien er heel goed uit.

De komende maanden zullen 1,4 terrabite aan beeld en geluidsmateriaal in een professionele studio gemonteerd gaan worden. We hopen voor het eind van het jaar de eerste trailer klaar te hebben.

Een nieuwe voorraad aanleggen in een ander tempo

Vijfentachtig is-ie inmiddels. Met een aanhanger achter zijn minitractor gaat Remy de helling op, het hout halen van de omgevallen boom. Gisteren heeft hij de takken er met de hand afgezaagd. “Eens kijken of dat hart van mij het nog goed doet” had-ie geantwoord op mijn vraag of dat wel verstandig was op zijn leeftijd.

Zijn overbuurman had aangekondigd dat hij hem zou komen helpen om het hout binnen te halen. Dat ging hem niet overkomen. Alsof hij een ouwe zak was die zijn eigen hout niet binnen kon halen. Voordat de overbuurman thuis was moest de klus geklaard zijn. En zo toog hij naar boven om daar in een rustig tempo het hout op zijn aanhangertje te laden.

Een buizerd krijst. De kippen rennen onder een struik om zich te verschuilen. Er vallen noten uit de boom.

Dit jaar hebben we ruim 100 kilo noten kunnen rapen. De appeloogst is zo overvloedig dat we een afspraak bij de appelpers in Moivrons hebben gemaakt om onze eigen appelsap te laten persen.

Kom proeven!

 

Leach

Eén van de grootste namen op het gebied van pottenbakken is Bernard Leach, geboren in 1887 in Hong Kong. Leach bracht de tradities van Aziatisch keramiek onder de aandacht bij het Europese publiek.

Hij deed in China, Korea en Japan zeer grondig onderzoek naar pottenbakkers technieken, gebruiken en decoraties, materialen en stooktechnieken. Zijn werk is van onschatbare waarde en zijn boeken zijn nog steeds in herdruk. Na jarenlange studie begon hij een atelier in Cornwall, Engeland.  Zijn naam leeft voort; in zijn atelier wordt nog steeds gewerkt; zijn kinderen en kleinkinderen hebben de traditie voortgezet in hun eigen ateliers.
Hier kan je meer lezen over Bernard Leach.

Op onze reis door Engeland waren we er al op zondag langs geweest, toen was er niemand, beetje teleurstellend. Dus toen we er op maandag nogmaals langs reden, weer die mooie weg tussen de heggen en wallen door naar de noord-west kust van Devon, waren we blij verrast dat de pottenbakker in z’n workshop bezig was. Hij draaide voor ons een kruik op de oude schijf waarop hij al z’n schitterende werkstukken in de loop der jaren gemaakt had. Jongensachtig verlegen gaf hij commentaar: hij was niet zo erg goed gelukt, zou misschien de biscuitstook niet overleven etc. Wij vonden het een very interesting kruik. Maar ja, deze pottenbakker heeft natuurlijk ook de naam Leach hoog te houden.

Philip Leach (kleinzoon van Bernard Leach)! In zijn Springfield Pottery (in Hartland), die hij samen met zijn vrouw Frannie runt, staan prachtige “slipware” (terre vernissée) potten te pronken.

In Devon en Cornwall werken de pottenbakkers nog steeds in kleine ateliers waar ze met de hand draaien en met een ringeloor hun traditionele slipware decoraties aanbrengen. Lees meer hierover in slipware history


Wij hebben Philip en Frannie kunnen verleiden om een week naar Vannecourt te komen. In het voorjaar van 2015 gaan wij één week helemaal op in de slipwaretechnieken. Philip en Frannie zullen ons er het nodige over vertellen en ongetwijfeld zal Philip ook nog wel enige verhalen over zijn wereldberoemde grootvader willen loslaten.